Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayamayan ve geçmiş dönemlerdeki çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına eksik yansıtıldığını düşünen çalışanları ilgilendiren önemli bir Yargıtay kararı ortaya çıktı.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uzun yıllar aynı işyerinde çalışan ancak SGK kayıtlarında çalışma süreleri kesintili görünen bir işçinin davasında dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Kararda, çalışma süresinin tespitinde yalnızca SGK kayıtlarıyla yetinilmemesi, dosyadaki diğer delillerin de dikkate alınması gerektiği ortaya konuldu.
23 YIL ÇALIŞTIĞINI İLERİ SÜRDÜ
Dava konusu olayda M.D., bir üretim tesisinde 1994 yılında çalışmaya başladığını, Temmuz 2017’de hastaneye gittiğinde sigorta bildirimlerinde eksiklik bulunduğunu öğrendiğini ileri sürdü.
Bunun üzerine iş sözleşmesini fesheden işçi; kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları için İş Mahkemesine başvurdu.
İşveren tarafı ise çalışanın uzun yıllardır sezonluk çalıştığını ve SGK’ya bildirilen dönemlerin esas alınması gerektiğini savundu.
İlk Derece Mahkemesi, işçinin 1995-2017 yılları arasında kesintisiz 23 yıl 2 ay çalıştığını kabul ederek davanın kısmen kabulüne karar verdi.
İSTİNAF SGK KAYITLARINI ESAS ALDI
İşverenin kararı istinafa taşımasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi farklı bir değerlendirmede bulundu.
Mahkeme, hizmet süresini ispat yükünün davacıda olduğuna dikkat çekerek davacı tanıklarının yakın akraba olmasını ve çalışma dönemlerinin tamamında davacıyla birlikte çalışmamalarını değerlendirdi.
Bunun sonucunda SGK kayıtları esas alınarak işçinin çalışma süresi kesintili şekilde 13 yıl 2 ay 25 gün olarak kabul edildi.
Davacı işçinin kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesine taşındı.
YARGITAY AKRABA TANIK KONUSUNA DİKKAT ÇEKTİ
Yargıtay, davacının kardeşi olan tanığın anlatımının yalnızca akrabalık ilişkisi nedeniyle göz ardı edilemeyeceğine dikkat çekti.
Tanığın 1989 yılının sonlarından Şubat 2006’ya kadar aynı işyerinde çalıştığını ve davacının Nisan-Mayıs 1994 döneminde işe başladığını doğruladığını belirten Yargıtay, mevcut deliller doğrultusunda davacının 1 Mayıs 1994 ile 31 Ocak 2006 arasında kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
Sonraki çalışma dönemleri açısından ise SGK kayıtlarının dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozarak dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verdi.
EKSİK SİGORTASI OLANLAR İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Kararın özellikle geçmiş yıllarda fiilen çalışmasına rağmen sigorta bildirimi eksik yapılan kişilerin çalışma sürelerinin ispatı açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Yargıtay’ın yaklaşımına göre çalışma süresinin belirlenmesinde SGK kayıtlarının yanı sıra işveren ve işyeri kayıtları, işe giriş-çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, aynı işyerinde çalışan kişilerin ve gerektiğinde komşu işyeri çalışanlarının tanıklıkları ile dosyadaki diğer deliller dikkate alınabiliyor.
Bu yönüyle karar, EYT düzenlemesi kapsamında başlangıç tarihi veya prim günü açısından geçmişte bildirilmeyen çalışmalarının tespitini isteyen kişiler bakımından da önem taşıyabilir.
Ancak karar, eksik prim günü bulunan herkesin otomatik olarak emekli olabileceği veya eksik günlerinin doğrudan tamamlanacağı anlamına gelmiyor. Her uyuşmazlık, çalışma dönemi ve sunulan deliller çerçevesinde ayrıca değerlendiriliyor.
EYT’Yİ KIL PAYI KAÇIRANLARIN DİKKATİNİ ÇEKTİ
EYT açısından sigorta başlangıç tarihi ve gerekli prim şartları kritik önem taşıyor. Bu nedenle geçmişte fiilen çalışmasına rağmen sigorta başlangıcı yapılmadığını veya çalışma günlerinin eksik bildirildiğini ileri süren kişiler açısından söz konusu Yargıtay kararı dikkat çekiyor.
Karar, özellikle çalışma süresinin ispatında “SGK kaydında görünmüyor” gerekçesinin tek başına diğer delillerin değerlendirilmesine engel olmayabileceğini ortaya koyması bakımından önem taşıyor.
