Memorial Sağlık Grubu’nun paylaştığı bilgiler doğrultusunda Hipertermi yani sıcak çarpması, aşırı ısıya maruz kalma nedeniyle vücut sıcaklığının çok yükselmesi ve bunun sonucunda vücudun sıcaklığı yönetme yeteneğinin bozulmasına neden olan, yaşam fonksiyonları için tehdit yaratan ve tedavi gerektiren bir durum olarak belirtiliyor. Belirtileri baş dönmesi, bulanık görme ve bayılma olarak kendini gösteriyor. Vücut ısısı genellikle 40∘C (104∘F) veya üzerine çıktığında sıcak çarpması tanısı konulur. Sıcak çarpması, beyin, kalp, böbrekler ve kaslar gibi hayati organlarda ciddi hasara yol açabilir.
“RUH HALİ DEĞİŞİLİKLERİ GÖRÜLEBİLİR”
Sıcak çarpmanın neden olduğu durumlarla ilgili şu ifadelere yer verildi: “Sıcak çarpmasının ana nedenleri genel olarak uzun süre yüksek sıcaklıklara maruz kalma, yüksek nem oranı, yoğun fiziksel aktivite, yetersiz sıvı tüketimi, bazı ilaçlar, kronik hastalıklar, yaş faktörü, aşırı kilolu olmak. Sıcak çarpmasının belirtileri ise vücut ısısının 40∘C (104∘F) üzerine çıkması, beyin fonksiyonlarının bozulması nedeniyle konfüzyon, oryantasyon bozukluğu, huzursuzluk, ajitasyon, sinirlilik gibi ruh hali değişiklikleri görülebilir. Daha ciddi durumlarda ise dengesizlik, koordinasyon kaybı, halüsinasyonlar, hatta komaya kadar ilerleyen nörolojik belirtiler ortaya çıkabilir. Kişi nerede olduğunu veya kim olduğunu bilemeyebilir, anlamsız cümleler kurabilir. Cilt genellikle sıcak, kuru ve kırmızı renkte olabilir. Bu durum ter bezlerinin işlevini yitirdiğinin ve vücudun artık terleyemediğinin bir işaretidir. Ancak yoğun fiziksel aktiviteye bağlı sıcak çarpmasında, kişi hala terli ve cildi nemli de olabilir. Cildin rengi, kan damarlarının genişlemesinden dolayı belirgin bir şekilde kızarık görünebilir. Terleme, kalp atışında hızlanma, hızlı solunum ve mide bulanması, baş ağrısı ve kas krampları, bilinç kaybı, idrar çıkışında azalma.”
“FAZLA SIVI TÜKETİLMELİDİR”
Sıcak çarpmasının önlenmesi hususunda ise şu ifadelere yer verildi: “Gün boyunca düzenli olarak bol su içmek, vücudun susuz kalmasını önler ve terleme mekanizmasının verimli çalışmasını sağlar. Özellikle egzersiz yaparken veya sıcakta çalışırken daha fazla sıvı tüketilmelidir. Şekerli, alkollü veya kafeinli içeceklerden kaçınılmalıdır, çünkü bunlar vücudun daha fazla su kaybetmesine neden olabilir. Elektrolit içeren spor içecekleri, terlemeyle kaybedilen mineralleri yerine koymak için faydalı olabilir. Günün en sıcak saatlerinde mümkün olduğunca kapalı ve klimalı ortamlarda kalınmalıdır. Klima yoksa, vantilatör kullanarak hava akımı sağlanabilir veya serin duşlar/banyolar alınabilir. Açık renkli, pamuklu, keten gibi nefes alabilen ve vücuda yapışmayan, gevşek giysiler tercih edilmelidir. Dışarıda olunması gerekiyorsa, geniş kenarlı bir şapka ve güneş gözlüğü takılmalı, güneş kremi kullanılmalıdır. Ağır ve yağlı yemekler yerine, daha hafif ve kolay sindirilebilen yiyecekler tercih edilmelidir. Ağır yemekler sindirim sırasında vücut ısısını artırabilir. Meyve ve sebze gibi sulu gıdalar tercih edilmelidir.”
“KLİMALI VE SERİN BİR ODAYA TAŞIYIN”
Sıcak çarpmasında ilk yardım ve tedavi yöntemleri olarak şu bilgiler paylaşıldı: “Sıcak çarpması, acil bir tıbbi durumdur ve hızlı müdahale gerektirir. Kişiyi doğrudan güneş ışığından uzaklaştırın ve gölgelik, klimalı veya serin bir odaya taşıyın. Aşırı giysileri çıkarın veya gevşetin. Kişinin cildini serin, ıslak bezlerle veya süngerle silin. Özellikle boyun, koltuk altları, kasıklar gibi büyük kan damarlarının geçtiği bölgelere odaklanın.
Eğer kişi bilinci yerindeyse ve hareket edebiliyorsa, serin bir duş veya banyo iyi gelebilir. Ancak bilinçsiz bir kişiyi asla yalnız bırakmayın veya boğulma riski nedeniyle banyoya sokmayın. Buz paketlerini bir beze sararak koltuk altlarına, kasıklara, boyuna ve şakaklara uygulayın. Doğrudan cilde buz uygulamaktan kaçının, çünkü bu donmaya neden olabilir.
Bir vantilatör veya el fanı kullanarak kişiye doğru hava akımı sağlayın. Hava akımı, terin buharlaşmasına ve vücudun soğumasına yardımcı olur. Kişi bilinci açık ve yutabiliyorsa, yavaşça su veya elektrolit içeren spor içecekleri içmesini sağlayın. Bilinçsiz veya kusmakta olan bir kişiye asla ağızdan sıvı vermeyin. Kişiyi sırt üstü yatırın ve ayaklarını hafifçe yukarı kaldırın. Bu, kan akışının beyne yönelmesine yardımcı olabilir. Tüm bu ilk yardım uygulamaları yapılırken, mutlaka acil tıbbi yardım çağırın. Sıcak çarpması ciddi bir durumdur ve profesyonel tıbbi müdahale gerektirir.”
