Türkiye, ulaşım ve lojistik alanında yeni teknolojilerin kullanımını yaygınlaştırmaya hazırlanıyor. Karayolu taşımacılığına alternatif oluşturabilecek insansız hava aracı koridorları için gerekli hukuki altyapı oluşturulurken, gözler sistemin uygulamaya alınacağı sürece çevrildi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı kapsamında hayata geçirilmesi planlanan yeni uygulamanın ayrıntılarını paylaştı.
Yeni sistem sayesinde insansız hava araçları, önceden belirlenmiş hava güzergâhlarını kullanarak uzun mesafelerde uçuş gerçekleştirebilecek. Dijital ortamda tanımlanacak rotalar üzerinden ilerleyecek araçların, güvenlik kuralları çerçevesinde otonom olarak görev yapabilmesi hedefleniyor.
Böylece özellikle acil teslimatlar ve lojistik faaliyetlerinde karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir ulaşım seçeneğinin oluşturulması amaçlanıyor.
GÖKYÜZÜNDE DİJİTAL OTOYOLLAR OLUŞTURULACAK
Bakan Uraloğlu'nun açıkladığı sisteme göre, insansız hava araçlarının kullanacağı koridorlar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü koordinasyonunda belirlenecek.
Bu güzergâhların başlangıç ve bitiş noktaları, uçuş yönleri, taşıma kapasiteleri ve hava araçları arasında bırakılması gereken güvenli mesafeler dijital sistem üzerinden tanımlanacak.
Uçuşların yönetimi ise İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Sisteme entegre edilen insansız hava araçları, belirlenen rotaları yazılımları üzerinden takip edebilecek. Yapay zekâ teknolojisinden yararlanılarak en uygun uçuş güzergâhlarının oluşturulması sağlanacak.
Hava sahasının güvenliği için yasaklı, kısıtlı ve tehlikeli bölgeler güzergâh planlamasının dışında tutulacak.
Ayrıca uçuş sırasında meydana gelebilecek teknik aksaklıklar için de güvenlik önlemleri uygulanacak.
Kontrol merkezi gerekli gördüğünde araçların güzergâhlarını değiştirebilecek, uçuş alanlarını daraltabilecek veya uçuşları sonlandırabilecek.
İletişim bağlantısının kopması durumunda ise insansız hava araçlarının yerleşim yerlerinden uzak, önceden belirlenmiş güvenli iniş noktalarına yönlendirilmesi planlanıyor.
KARGO, İLAÇ VE AŞILAR DRONE İLE TAŞINABİLECEK
Yeni ulaşım sisteminin en dikkat çeken yönlerinden biri, farklı sektörlerde kullanılabilecek olması.
Bakan Uraloğlu, dijital hava koridorlarının özellikle sağlık ve lojistik alanlarında önemli fırsatlar sunacağını belirtti.
Uygulamanın hayata geçirilmesiyle şehirler arasında kargo taşımacılığı yapılabilecek, lojistik merkezleri arasında düzenli insansız hava aracı seferleri düzenlenebilecek.
Sağlık alanında ise hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınması mümkün hale gelebilecek.
Özellikle ulaşımın güç olduğu bölgelerde acil sağlık malzemelerinin daha hızlı ulaştırılması için sistemden yararlanılması hedefleniyor.
Bunun yanı sıra organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında küçük parçaların taşınması da planlanan kullanım alanları arasında yer alıyor.
Yeni teknoloji yalnızca taşımacılık faaliyetlerinde kullanılmayacak. Enerji nakil hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli kontrollerinin de insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilebilmesi öngörülüyor.
Aydın gibi tarım, sanayi, turizm ve sağlık faaliyetlerinin yoğun olduğu illerde de bu tür uygulamalar gelecekte yeni lojistik imkânları sağlayabilir. Ancak Aydın için belirlenmiş veya resmen duyurulmuş bir drone otoyolu güzergâhı henüz bulunmuyor.
HERKES DRONE OTOYOLUNU KULLANAMAYACAK
Yeni sistemin kullanımı belirli kurallara ve yetkilendirme şartlarına bağlı olacak.
Bakan Uraloğlu, oluşturulacak hava koridorlarının bireysel ve hobi amaçlı drone uçuşlarına açık olmayacağını duyurdu.
Bu güzergâhlarda yalnızca gerekli operasyonel izinleri alan işletmelerin faaliyet göstermesine izin verilecek.
Uçuşları gerçekleştirecek pilotların P2 lisansına sahip olması ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen yetkilendirme koşullarını karşılaması gerekecek.
Kullanılacak insansız hava araçlarının da resmî tescil, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip olması zorunlu tutulacak.
Her uçuş öncesinde merkezi sisteme bildirim yapılacak ve operasyonlar belirlenen güvenlik kuralları kapsamında yürütülecek.
Öte yandan insansız hava araçlarının kullanacağı güzergâhların hangi şehirlerden geçeceği ve uygulamanın hangi tarihte başlayacağı henüz açıklanmadı.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün ilgili kurumlarla yapacağı çalışmaların ardından ihtiyaç duyulan hava koridorlarının belirlenmesi ve dijital platform üzerinden kamuoyuna duyurulması bekleniyor.
Türkiye'nin yeni nesil ulaşım yatırımları arasında yer alması planlanan drone otoyollarının, özellikle hızlı teslimat, sağlık lojistiği ve sanayi taşımacılığında yeni bir dönemin kapısını aralaması hedefleniyor.
