Türkiye genelinde milyonlarca emekli ve asgari ücretli çalışan, 2027 Ocak ayında maaşlarına yapılacak artışın ne kadar olacağını araştırıyor. Yeni yıl öncesinde hükümetin hazırlıkları sürerken, emekli aylıklarına yönelik olası ek iyileştirmeler de gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kabine toplantısında emeklilerin ekonomik koşullarını iyileştirecek yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar tamamlanacağını belirtmesi, beklentileri artırdı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki açıklamalarının ardından Ankara kulislerinde düzenlemenin ne zaman Meclis'e geleceği ve hangi kesimleri kapsayacağı tartışılmaya başlandı.
EMEKLİ DÜZENLEMESİ İÇİN 27 KASIM TARİHİ ÖNE ÇIKTI
AK Parti kulislerinde konuşulanlara göre, bir süredir teknik ekipler tarafından üzerinde çalışılan emekli maaşı düzenlemesinin 2027 yılı bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından Meclis gündemine taşınması bekleniyor.
Bütçe görüşmelerinin 27 Kasım Cuma günü sona ermesinin ardından ekonomi yönetimi ve Cumhur İttifakı temsilcilerinin hazırladığı yasal düzenlemenin öncelikli başlıklar arasında yer alabileceği belirtiliyor.
Yeni çalışmada emeklilerin yalnızca altı aylık enflasyon farkıyla yetinmemesi, gelir seviyelerini yükseltecek ilave bir artıştan yararlanması hedefleniyor. Ancak düzenlemenin kapsamı ve uygulanacak zam modeline ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
EMEKLİ MAAŞLARINDA 4 AYRI GRUP DEĞERLENDİRİLİYOR
Hükümetin üzerinde çalıştığı modelde emeklilerin mevcut gelirleri ve sosyal koşullarının ayrı ayrı ele alınması bekleniyor. Kulislerdeki değerlendirmelere göre özellikle dört grup üzerinde duruluyor:
- Çalışma hayatına devam eden emekliler,
- 65 yaşını aşmasına rağmen çalışmayı sürdüren vatandaşlar,
- 65 yaş üzerinde olup herhangi bir işte çalışmayan emekliler,
- Uzun süre prim ödemesine rağmen düşük emekli aylığı alan vatandaşlar.
Bu grupların gelir durumlarının değerlendirilmesiyle daha kapsamlı bir iyileştirme modelinin oluşturulması gündemde bulunuyor.
SEYYANEN ZAM MI, REFAH PAYI MI UYGULANACAK?
Emekli maaşlarına yönelik hazırlıklarda iki farklı zam seçeneği öne çıkıyor. Bunlardan ilki, emeklilerin mevcut aylıklarına maaş seviyesinden bağımsız olarak aynı tutarda artış yapılmasını öngören seyyanen zam modeli.
Diğer seçenek ise altı aylık enflasyon farkına ilave olarak refah payı verilmesi. Bu formülde emeklilerin maaşlarına enflasyon kaynaklı artışın üzerinde ek zam yapılması planlanıyor.
SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın değerlendirmelerinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 29 ile yüzde 29,99 aralığında gerçekleşmesi beklentisi öne çıkıyor. Bu tahmine göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin rutin zam oranının yaklaşık yüzde 10, memur emeklilerinin artışının ise yüzde 8 civarında olması bekleniyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN 30 BİN TL'Yİ AŞAN SENARYO
Mevcut durumda 23 bin 552 TL olarak uygulanan en düşük emekli aylığı için farklı artış hesaplamaları yapılıyor. Masadaki üç olası senaryo şöyle:
1. Yalnızca enflasyon farkı uygulanması: Emekli maaşlarına herhangi bir ilave artış yapılmaması ve yalnızca yasal enflasyon farkının yansıtılması halinde en düşük emekli aylığının 25 bin 900 TL seviyesine çıkabileceği hesaplanıyor.
2. Yüzde 5 refah payı verilmesi: Enflasyon farkına ek olarak yüzde 5 refah payı uygulanması durumunda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranının yüzde 15'e ulaşabileceği belirtiliyor. Bu senaryoda en düşük emekli aylığının 27 bin 85 TL, en düşük memur emeklisi aylığının ise 36 bin 256 TL olması öngörülüyor.
3. Asgari ücretle bağlantılı artış: Asgari ücrete yüzde 30 zam yapılması ve geçmiş dönemlerdeki asgari ücret-en düşük emekli maaşı arasındaki yüzde 83'lük oranın korunması halinde en düşük emekli aylığının 30 bin 617 TL'ye kadar yükselmesi gündeme geliyor.
Söz konusu rakamların kesinleşmiş zam tutarları değil, farklı varsayımlara dayanan hesaplamalar olduğu belirtiliyor.
SEYYANEN ZAM İÇİN 5 BİN TL HESABI
Emekli maaşlarına refah payı yerine seyyanen zam yapılması seçeneği de Ankara kulislerinde değerlendiriliyor.
Bu formülün tercih edilmesi halinde ocak ayında emekli aylıklarına 2 bin 500 TL ile 5 bin TL arasında sabit bir artış yapılabileceği konuşuluyor. Daha kapsamlı bir maaş iyileştirmesinin ise Temmuz 2027 dönemine bırakılabileceği öne sürülüyor.
Uzmanlar, yapılacak düzenlemede yalnızca çalışmayan emeklilerin değil, çalışma hayatını sürdüren emeklilerin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
ASGARİ ÜCRET ZAMMINDA İŞVEREN MALİYETİ DE HESAPLANACAK
2027 yılına ilişkin zam beklentisi yalnızca emekli maaşlarıyla sınırlı değil. Milyonlarca asgari ücretli çalışan da yeni yılda alacağı maaşı bekliyor.
AK Parti kulislerinde asgari ücret belirlenirken çalışanların geçim koşullarının yanı sıra işverenlerin üzerindeki maliyet yükünün de dikkate alınacağı ifade ediliyor.
Özellikle üretimin yurt dışına kaymasının önlenmesi, istihdamın korunması ve sektörlerin rekabet gücünün devam ettirilmesi gibi başlıkların hesaplamalarda etkili olması bekleniyor.
Bu kapsamda işçi ve işveren temsilcileriyle yapılacak görüşmelerin ardından yeni asgari ücret için değerlendirmelerin şekillenmesi bekleniyor. Emekli aylıkları ve asgari ücretteki nihai artış oranları ise yapılacak resmi açıklamalarla netlik kazanacak.
