Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren MASAK, banka hesaplarının başkaları tarafından kullanılmasına ilişkin riskleri ele alan yeni bir rehber hazırladı. 12 Ekim 2026 tarihli “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi”nde, hangi para hareketlerinin şüpheli kabul edilebileceği ve finansal kuruluşların hangi önlemleri alabileceği açıklandı.
Rehberde, banka hesabını yalnızca para karşılığında başkasına verenlerin değil, arkadaşlık, akrabalık veya iş ilişkisi nedeniyle hesabını başkalarının yönlendirmesiyle kullananların da risk altında olabileceğine dikkat çekildi.
ARKADAŞINIZIN İSTEĞİYLE YAPTIĞINIZ PARA TRANSFERİNE DİKKAT
Bir kişinin hesabına gelen parayı başka birinin talimatıyla farklı hesaplara göndermesi, işlemin amacı ve para kaynağı konusunda yeterli bilgiye sahip olmaması halinde incelemeye konu olabiliyor.
Özellikle dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin aklanması gibi faaliyetlerde başkalarına ait banka hesaplarının kullanılabildiği belirtiliyor. Hesap sahibinin işlemleri bizzat gerçekleştirmesi, hesabın kendi kontrolünde olduğu anlamına her zaman gelmiyor.
Bu nedenle hesabın kim tarafından yönlendirildiği, transferlerin hangi amaçla yapıldığı ve para hareketlerinin ekonomik gerekçelerle açıklanıp açıklanamadığı önem taşıyor.
SADECE IBAN PAYLAŞMAKLA SINIRLI DEĞİL
Hesap kullandırma riski yalnızca IBAN numarasının başka bir kişiye verilmesiyle sınırlı tutulmuyor. Mobil bankacılık şifreleri, banka kartları, kart şifreleri ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının başkalarıyla paylaşılması da hesabın kontrolünün devredilmesine neden olabiliyor.
Hesap sahibi işlemleri kendi cihazından gerçekleştirse bile sürekli başka bir kişinin talimatları doğrultusunda hareket ediyorsa bu durum da değerlendirilebiliyor.
Bununla birlikte, bir IBAN numarasının paylaşılması veya başka bir kişiden para alınması tek başına suç işlendiğini göstermiyor. İşlemin niteliği, taraflar arasındaki ilişki ve hesabın fiilî kullanım biçimi birlikte inceleniyor.
BANKALAR ŞÜPHELİ PARA HAREKETLERİNİ İNCELEYEBİLECEK
Rehberde, finansal kuruluşların dikkat etmesi gereken bazı risk göstergelerine de yer veriliyor. Hesap sahibinin geliri ve ekonomik faaliyetleriyle uyumlu olmayan yoğun para giriş çıkışları bu göstergeler arasında bulunuyor.
Özellikle şu durumlar incelemeye alınabiliyor:
- Çok sayıda farklı kişiden gelen paraların kısa süre içinde başka hesaplara aktarılması.
- Hesabın para toplamak ve bu paraları farklı hesaplara dağıtmak için kullanılması.
- Hesap sahibinin ekonomik durumu ile işlem hacmi arasında belirgin uyumsuzluk bulunması.
- Birbiriyle bağlantılı çok sayıda hesabın aynı cihaz, telefon veya internet bağlantısı üzerinden yönetilmesi.
- Bankalar, gerekli gördüklerinde para transferlerinin kaynağı ve amacı hakkında müşterilerinden açıklama isteyebiliyor.
MOBİL BANKACILIK KAPATILABİLİR, TRANSFER LİMİTİ DÜŞÜRÜLEBİLİR
Şüpheli hesaplara yönelik uygulanabilecek tedbirler arasında dijital bankacılık erişiminin sınırlandırılması da bulunuyor. Hesabın başkaları tarafından kullanıldığına ilişkin güçlü işaretler tespit edilmesi halinde mobil ve internet bankacılığı erişimi kısıtlanabiliyor veya kapatılabiliyor.
Riskin boyutuna göre banka kartlarının kullanımı durdurulabilir, para transfer limitleri düşürülebilir ve müşteriye yeni finansal ürün sunulması sınırlandırılabilir. Şüpheli hesaplarla bağlantılı diğer hesaplar da daha yakından takip edilebilir.
Dijital kanallara erişimi sınırlandırılan müşterilerin, bankanın koşullarına ve uygulanan tedbirlere bağlı olarak şubeler üzerinden kontrollü biçimde hizmet alması mümkün olabiliyor.
BANKA HESABININ KAPATILMASI DA GÜNDEMDE
Şüpheli işlemlerin önlenememesi, müşterinin yaptığı açıklamaların yeterli bulunmaması veya hesabın fiilen başka kişiler tarafından yönetildiğinin belirlenmesi halinde banka ile müşteri arasındaki ilişkinin sonlandırılması da gündeme gelebiliyor.
Ancak şüpheli işlem bildirimi yapılması, hesabın otomatik olarak kapatılacağı anlamına gelmiyor. Uygulanacak tedbirler, işlemlerin özelliklerine ve belirlenen riskin seviyesine göre değerlendiriliyor.
ŞÜPHELİ İŞLEM, DOĞRUDAN SUÇLU OLMAK ANLAMINA GELMİYOR
MASAK rehberinde yer alan risk göstergeleri, hesap sahibinin doğrudan suç işlediğini kanıtlamıyor. Hukuki değerlendirmede kişinin işlemlerden haberdar olup olmadığı, iradesi ve olayın diğer koşulları dikkate alınıyor.
Düzenlemeyle bankaların yanı sıra ödeme ve elektronik para kuruluşlarının da hesapların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasını önlemeye yönelik tedbirler alması amaçlanıyor. Böylece finansal incelemelerde yalnızca para transferlerinin taraflarına değil, hesabın gerçekte kim tarafından kontrol edildiğine ve işlemlerin hangi amaçla gerçekleştirildiğine de odaklanılıyor.
