Türkiye’de ceza infaz sistemine ilişkin yeni bir düzenleme hazırlığı gündeme geldi.
Türkiye Basın Federasyonu tarafından 17 Eylül 2026’da düzenlenen “Anadolu Sohbetleri” programında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Mehmet Uçum, Adalet Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu’nun genel infaz hukukuna yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirtti.
Uçum, ceza infaz kurumlarındaki yoğunluğa dikkat çekerek cezaevlerindeki sayının 440 bini aştığını söyledi ve mevcut durum için “kalabalıklaşma sorunu” ifadesini kullandı.
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 3 Ağustos 2026 tarihli verilerinde ise ceza infaz kurumlarında 368 bin 293 hükümlü ve 65 bin 227 tutuklu olmak üzere toplam 433 bin 520 kişi bulunduğu bildirilmişti. Uçum’un daha sonraki açıklaması, cezaevi nüfusunun artmaya devam ettiğine işaret ediyor.
“GENEL AF DEĞİL, İNFAZ HUKUKU DÜZENLEMESİ”
Uçum, üzerinde çalışılan düzenlemenin genel af olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Yeni çalışmanın temel yaklaşımını “mahkûmlar açısından adil, mağdurlar açısından tatminkâr bir infaz sistemi” olarak tanımlayan Uçum, düzenlemede infaz sürelerine ilişkin değişikliklerin de değerlendirilebileceğini ifade etti. Ancak henüz kamuoyuna sunulmuş bir kanun teklifi veya kesinleşmiş madde metni bulunmuyor.
Bu nedenle hangi hükümlülerin düzenlemeden yararlanacağı, infaz oranlarının nasıl değişeceği, denetimli serbestlik süreleri veya olası tahliye koşulları şu aşamada kesinleşmiş değil.
Uçum ayrıca genel bir düzenleme hazırlanması halinde dahi bütün suçların aynı kapsamda değerlendirilmesinin beklenmemesi gerektiğini belirtti.
FETÖ ve diğer terör örgütleriyle bağlantılı suçlar bakımından devletin hassasiyetlerinin devam ettiğini söyleyen Uçum, terör suçlarının yanı sıra toplumda ciddi tepkiye yol açan bazı suç tiplerinde de farklı uygulamalar veya kapsam dışı bırakma seçeneklerinin gündeme gelebileceğini ifade etti.
“TERÖRSÜZ TÜRKİYE” YASASINDAN AYRI ELE ALINACAK
Uçum’un özellikle üzerinde durduğu konulardan biri, genel infaz çalışmasının “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında çıkarılan özel düzenlemeyle karıştırılmaması oldu.
18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiilî varlığına son vermesi ve silahlarını teslim etmesine ilişkin özel bir hukuki çerçeve oluşturuyor. Kanun; belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesine ilişkin hükümler içeriyor.
Uçum, üzerinde çalışılan genel infaz reformunun bu özel kanundan bağımsız olduğunu ve söz konusu kanunun genel infaz hukukuna emsal oluşturmaması gerektiğini söyledi.
DEMİRTAŞ İÇİN KARARI MAHKEME VERECEK
Programda eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 7595 sayılı özel düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı da Uçum’a soruldu.
Uçum, ilgili süreçte kanunda öngörülen başvuru süresi başladığında Demirtaş’ın başvuruda bulunmasını engelleyen bir hüküm olmadığını söyledi. Bunun otomatik olarak düzenlemeden yararlanacağı anlamına gelmediğini de belirtti.
Uçum’un açıklamasına göre olası bir başvuruda kişinin, suçun ve örgütsel bağlantının kanunun kapsamına girip girmediği ile istisna hükümleri ilgili mahkeme tarafından değerlendirilecek ve nihai karar yargı merciince verilecek.
Genel infaz hukukuna yönelik çalışmada ise henüz somut kanun metni açıklanmadı.
Bu nedenle infaz sürelerinin ne ölçüde değişeceği, hangi suçların kapsam dışında tutulacağı ve düzenlemenin Meclis takviminin ne olacağı, hazırlanacak teklifin kamuoyuna açıklanmasıyla netleşecek.
