Ticaret Bakanlığı, gayrimenkul piyasasında sahte ilan, kayıt dışı emlakçılık ve manipülatif fiyat hareketleriyle mücadele kapsamında Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin kapsamını genişletmeye hazırlanıyor.
Mevcut EİDS sisteminde taşınmaz ilanı verecek kişinin kimliği ve taşınmazı pazarlama yetkisi elektronik ortamda doğrulanıyor. Ticaret Bakanlığı, kimlik ve yetki doğrulamasının Instagram, Facebook ve WhatsApp dahil elektronik ortamdaki taşınmaz ilanlarını kapsadığını belirtiyor.
Ankara’da düzenlenen TÜMSED 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi’nde konuşan Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, sistemde yapılması planlanan yeni değişikliklere ilişkin bilgi verdi.
E-DEVLET YETKİSİNE SÖZLEŞME DE EKLENECEK
Mevcut uygulamada taşınmaz sahibi, yetki belgeli emlak işletmesini e-Devlet’teki “EİDS Taşınmaz İlanı Yetkilendirme İşlemleri” ekranı üzerinden yetkilendirebiliyor.
Bakanlığın mevcut sisteminde emlak işletmesine verilen bu elektronik yetki, ilanın yayınlanabilmesi için temel kontrollerden biri olarak kullanılıyor.
Yeni modelde ise e-Devlet üzerinden verilen ilan yetkisinin yanında, taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasında yapılan yetkilendirme sözleşmesinin de sistemle entegre edilmesi planlanıyor.
Karaman’ın verdiği bilgiye göre amaç, sözleşme sona erdiğinde veya iptal edildiğinde emlak işletmesinin ilan yetkisinin de otomatik olarak sona ermesini sağlamak.
Böylece geçerli sözleşmesi bulunmayan ilanların sistemde kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te hâlihazırda emlak hizmetlerinin iş sahibi ile işletme arasında yazılı yetkilendirme sözleşmesine dayanması gerekiyor. Yeni çalışma, bu sözleşmenin elektronik ilan doğrulama altyapısıyla doğrudan ilişkilendirilmesini amaçlıyor.
YABANCI MALİK İLANLARINA DA DOĞRULAMA GELİYOR
Mevcut sistemde e-Devlet erişimi bulunmayan, örneğin yabancı kimlik numarası olmayan yabancı taşınmaz sahipleri EİDS üzerinden standart şekilde emlak işletmesi yetkilendiremiyor.
Bu nedenle yabancı maliklere ait bazı taşınmazlar ile sistemde tapu kaydı üzerinden doğrulama yapılamayan ilanlarda istisnai yöntemler uygulanabiliyor.
Sektör temsilcilerinin bu istisnaların kötüye kullanılabildiği yönündeki bildirimleri üzerine Bakanlık yeni doğrulama mekanizması hazırlıyor.
Karaman, yabancı malik veya tapu kaydı standart sistem üzerinden doğrulanamayan taşınmazlara ilişkin ilanların da ilerleyen dönemde kontrolsüz şekilde yayımlanamayacağını ve yeni doğrulama yöntemlerinin devreye alınacağını açıkladı.
GÜVENLİ ÖDEMEDE 1 EKİM TARİHİ İÇİN YENİ ERTELEME GÜNDEMDE
Gayrimenkul sektörünün yakından takip ettiği bir diğer konu ise taşınmaz satışlarında uygulanacak Güvenli Ödeme Sistemi.
Ticaret Bakanlığı daha önce sistemin 1 Temmuz 2026’da zorunlu hale gelmesini planlamış, teknik entegrasyonların tamamlanması amacıyla başlangıç tarihini üç ay uzatarak 1 Ekim 2026 olarak belirlemişti.
Yeni sistemde taşınmaz satış bedelinin alıcı tarafından doğrudan satıcıya gönderilmesi yerine güvenli ödeme altyapısında tutulması öngörülüyor.
Tapu devri tamamlanıncaya kadar para bloke edilecek; mülkiyetin devri gerçekleştiğinde ise satış bedeli satıcının hesabına aktarılacak.
Amaç, “önce para mı, önce tapu mu?” sorununu ortadan kaldırmak ve sahtecilik, dolandırıcılık ile ödeme uyuşmazlığı risklerini azaltmak.
Karaman, TÜMSED zirvesinde yaptığı açıklamada 1 Ekim tarihinin bir miktar daha uzatılması için yönetmelik değişikliğine hazırlanıldığını belirtti.
Ancak 25 Eylül 2026 itibarıyla yeni ertelemenin yürürlüğe girdiğine ilişkin Resmî Gazete’de yayımlanmış bir değişiklik bulunmuyor.
Bu nedenle mevcut resmî takvim açısından 1 Ekim tarihi geçerliliğini koruyor; yeni tarih ancak yönetmelik değişikliğinin yayımlanmasının ardından kesinleşecek.
YETKİSİZ EMLAKÇILARA DENETİM SÜRECEK
Erdem Karaman, yetki belgesi bulunmadan faaliyet gösteren kişi ve işletmelere yönelik denetimlerin de sürdüğünü söyledi.
Karaman’ın zirvede verdiği bilgiye göre bugüne kadar yaklaşık 1.800 kişiye 105 milyon TL’nin üzerinde idari para cezası uygulandı.
İlan platformlarından alınan veriler üzerinden fahiş veya manipülatif fiyat artışları da analiz edilirken yaklaşık 1.500 kişi hakkında idari yaptırım uygulandığı belirtildi.
Ticaret Bakanlığı da Ağustos ayında yaptığı açıklamada EİDS kurallarına aykırı sosyal medya ilanları nedeniyle 82 işletmeye toplam 8,2 milyon TL ceza uygulandığını duyurmuştu.
TAPU HARCI İNDİRİMİ HENÜZ KARAR DEĞİL
Zirvede tapu harçları da gündeme geldi.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanı Abdullah Ünlü, sektörün tapu harçlarının düşürülmesi, değer artış vergisi oranlarının azaltılması ve belirli konularda af taleplerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına iletildiğini söyledi.
Ünlü, güvenli ödeme ve otomatik değerleme gibi sistemlerin kayıt dışılığı azaltması halinde tapu harçlarında indirim yapılabileceğini düşündüğünü ifade etti.
Ancak bu açıklama yürürlüğe girmiş veya kesinleşmiş bir tapu harcı indirimi anlamına gelmiyor.
Dolayısıyla gayrimenkul işlemlerinde önümüzdeki dönemde en somut değişikliklerin EİDS’nin genişletilmesi, sözleşme-doğrulama entegrasyonu ve Güvenli Ödeme Sistemi etrafında şekillenmesi bekleniyor.
