Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet desteği ve birikimlere erişim koşulları, sisteme katılmayı düşünenlerin gündeminde bulunuyor. Ancak geçmiş yıllardaki düzenlemelerin yeni bir değişiklik gibi değerlendirilmemesi gerekiyor.
Devlet katkısını yüzde 25’ten yüzde 30’a yükselten uygulama 22 Ocak 2022’de başlamıştı. 1 Ocak 2026’dan itibaren ise Türk lirasıyla yapılan katkı payı ödemelerinde oran yüzde 20 olarak belirlendi.
BES’te 1.000 liralık ödemeye ne kadar katkı sağlanıyor?
Yıllık sınırlar içinde BES hesabına yatırılan her 1.000 lira için 200 lira devlet katkısı hesaplanıyor. Katılımcının ödediği tutar arttıkça destek de belirlenen üst sınıra kadar yükseliyor.
EGM’nin açıkladığı tutarlara göre 2026’da devlet katkısı üst limitinden yararlanmak için toplam 396 bin 360 lira katkı payı ödenmesi gerekiyor. Bunun karşılığında hesaplanabilecek en yüksek yıllık devlet katkısı 79 bin 272 lira oluyor.
Devlet katkısının tamamı, hesaba geçtiği anda koşulsuz olarak çekilemiyor. Sistemde en az üç yıl kalanlar bu tutarın yüzde 15’ine, altı yıl kalanlar yüzde 35’ine, on yıl kalanlar ise yüzde 60’ına hak kazanıyor. Emeklilik, vefat veya maluliyet halinde hak ediş yüzde 100’e ulaşıyor.
Sistemden çıkmadan birikimin bir bölümü alınabiliyor
BES’te kısmen ödeme uygulaması 1 Temmuz 2024’ten bu yana kullanılıyor. Bu imkân, belirlenen koşulları karşılayan katılımcıların sözleşmelerini sonlandırmadan birikimlerinin bir bölümüne erişmesini sağlıyor.
Evlilik, konut alımı ve doğal afet durumlarında birikimin en fazla yüzde 50’si için kısmen ödeme talep edilebiliyor.
Evlilik ve konut alımında sözleşmenin en az beş yıldır sistemde bulunması, başvuru tarihindeki aylık brüt asgari ücretin en az beş katı kadar katkı payı ödenmiş olması gerekiyor. Doğal afet başvurularında bu iki koşul aranmıyor.
Uygulamadan yararlananların üç yıl sistemden ayrılmama taahhüdü vermesi gerekiyor. Kısmen ödeme hakkı, otomatik katılım sözleşmeleri dâhil bütün sözleşme türlerinde geçerli değil.
45 yaşını dolduran çalışanlar da talep edebiliyor
Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) 45 yaşını doldurmuş çalışanların talep etmeleri halinde işverenleri aracılığıyla sisteme dâhil edilmesi mümkün.
Bu hak da yeni bir düzenlemeye dayanmıyor. SEDDK’nin açıklamasına göre söz konusu imkân, 2022’de yapılan kanun değişikliğiyle getirildi. Dolayısıyla 45 yaşını doldurmuş çalışanlar açısından katılım, kendi talepleri doğrultusunda gerçekleşiyor.
