AK Parti tarafından hazırlanan ve 15 maddeden oluşması beklenen torba kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunuldu.
Teklifte, yaklaşık 1 milyon vatandaşın birikmiş Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının silinmesini öngören düzenleme öne çıkıyor.
TEKLİF MECLİS'E SUNULDU
AK Parti, Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının silinmesini de içeren kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Teklifte, vatandaşların geçmiş yıllardan biriken GSS prim borçlarına ilişkin düzenlemenin yanı sıra Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen bazı enerji hükümlerinin yeniden ele alınması da yer alıyor. Sosyal güvenlik sistemini ve enerji piyasasını ilgilendiren teklifin Meclis'e sunulmasıyla yasama sürecinde yeni aşamaya geçildi. Hem sosyal güvenlik sistemini hem de enerji piyasasını ilgilendiren düzenlemenin TBMM'ye sunulmasının ardından yasama sürecinin başlaması bekleniyor.
2017 ÖNCESİ BORÇLAR SİLİNECEK
Düzenlemenin sosyal boyutu, herhangi bir kurumsal sağlık güvencesi bulunmayan ve toplumun en alt gelir grubunda yer alan vatandaşları yakından ilgilendiriyor. Hazırlanan teklife ilişkin paylaşılan bilgilere göre, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) alacaklarında esas alınan 10 yıllık zaman aşımı süresi dikkate alınacak. Bu kapsamda, 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait ödenmemiş GSS prim borçlarının silinmesi öngörülüyor.
Düzenlemeden yaklaşık 1 milyon vatandaşın doğrudan yararlanması bekleniyor. Tahsil kabiliyeti kalmayan eski borçların tasfiye edilmesiyle kamu maliyesindeki alacak yükünün azaltılması ve borçlu vatandaşların üzerindeki mali baskının ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
YAKLAŞIK 4 MİLYAR LİRALIK BORÇ SİLİNECEK
A Haber'e göre, teklif kapsamında 1 Ocak 2016 ile 1 Ocak 2017 arasındaki döneme ait ödenmemiş GSS prim borçlarının, gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte silinmesi hedefleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde yaklaşık 1 milyon vatandaşın 4 milyar lirayı bulan borcunun silinmesi bekleniyor.
GSS NEDİR?
Genel Sağlık Sigortası (GSS), Türkiye'de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan sosyal güvenlik sistemidir. Sistem; öğrenciler, işsizlik ödeneği alanlar ve gelir düzeyi belirli bir sınırın üzerinde bulunan vatandaşları da kapsayan çeşitli gruplara yönelik hükümler içeriyor.
GSS ZORUNLU MU?
GSS, kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleriyle karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigorta olarak tanımlanıyor. GSS, 2012 yılından itibaren tüm vatandaşları sağlık güvencesi altına alacak şekilde zorunlu hale getirildi.
GSS KİMLERİ KAPSIYOR?
Çalışanlar, SGK'dan gelir veya aylık alan kişiler, işverenler, yabancılar, yabancı öğrenciler, Türk soylular ile vatansız statüsü verilenler, er ve erbaşlar, askerî okul öğrencileri, işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden yararlananlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, anne ve babaları genel sağlık sigortası kapsamında yer alıyor. Bunların dışında kalan ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşlar da GSS kapsamında değerlendiriliyor.
GSS BORCU NEDEN OLUŞUR?
Çalışmayan ve prim ödeme yükümlülüğü bulunan kişilerin GSS primlerini kendilerinin ödemesi gerekiyor. Primlerin ödenmemesi halinde her ay borç birikiyor. Gelir testi yaptırılmadığında da 2026 yılı için aylık 1.981,80 lira üzerinden prim borcu oluşabiliyor. GSS prim borçlarının tamamının veya bir kısmının zamanında ödenmemesi halinde SGK, alacaklarını icra veya haciz yoluyla tahsil edebiliyor. Borçlar, sağlık hizmetlerinden yararlanma koşullarını da etkileyebiliyor.
GSS NE ZAMAN BAŞLAR?
GSS, kişinin başka bir kapsamda sağlık güvencesinin bulunmadığı tarihten itibaren başlıyor. Örneğin, sigortalı bir işte çalışan vatandaşın işten ayrılmasının ardından başka bir sosyal güvencesi bulunmuyorsa veya bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanamıyorsa GSS otomatik olarak başlatılıyor.
GELİR TESTİ KİMLER İÇİN YAPILIR?
Gelir testi, herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların gelir durumuna göre prim ödeyip ödeyemeyeceklerini belirlemek amacıyla uygulanıyor. Gelir testi sonucunda düşük gelirli olduğu belirlenen kişilerin GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor.
GSS BAŞVURUSU VE ÖDEMESİ NASIL YAPILIR?
Geliri prim ödemeye yeterli olmayan vatandaşların, gelir testi için ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurmaları gerekiyor. Gelir testi sonucu e-Devlet üzerinden veya SGK tarafından gönderilen tebligat aracılığıyla öğrenilebiliyor. GSS prim borcu bulunan vatandaşlar, ödemelerini SGK ile anlaşmalı bankaların şubelerinden, ATM'lerinden, internet bankacılığı kanallarından veya e-Devlet üzerinden gerçekleştirebiliyor.
2026 GSS PRİMİ AYLIK NE KADAR?
Gelir testi sonucunda aile içindeki kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşların GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor. Bu sınırın üzerinde geliri bulunanlar ise aylık brüt asgari ücretin yüzde 3'ü oranında prim ödüyor. 2026 yılı için aylık GSS prim tutarı 1.981,80 lira olarak uygulanıyor.
GSS BORÇLARININ AKIBETİ NE OLACAK?
SGK, GSS prim borçlarını mevcut tahsil imkânları çerçevesinde takip ediyor. Paylaşılan bilgilere göre 2026 yılında 10 milyona yakın vatandaşın 100 milyar liranın üzerinde GSS prim borcu bulunuyor. 2015 yılından bu yana çıkarılan çeşitli yasal düzenlemelerle geçmiş dönemlere ait GSS prim borçlarına yönelik yapılandırma ve silme uygulamaları hayata geçirildi. Yeni teklifle de eski dönemlerden kalan belirli GSS prim borçlarının tasfiye edilmesi amaçlanıyor.
BUGÜNE KADAR KAÇ KİŞİNİN GSS BORCU SİLİNDİ?
2022 yılında, 2012 yılı ve öncesinden borcu bulunan 2 milyon 39 bin 229 genel sağlık sigortalısının toplam 1 milyar 706 milyon liralık prim borcu silindi. 2023 yılında, 2013 yılından prim borcu bulunan 1 milyon 879 bin 401 genel sağlık sigortalısının 1 milyar 835 milyon liralık borcu silindi. 2024 yılında, 2013 yılından borcu bulunan 1 milyon 784 bin 614 genel sağlık sigortalısının 2 milyar 178 milyon liralık borcu silindi. 2025 yılında ise 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2016 arasındaki döneme ait ödenmemiş GSS primleri ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve zamları iptal edildi. Bu düzenleme kapsamında 1 milyon 477 bin kişinin toplam 3,2 milyar liralık borcu silindi.
2026'DA KAÇ KİŞİNİN GSS BORCU SİLİNECEK?
TBMM Başkanlığına sunulan yeni kanun teklifiyle 1 Ocak 2016 ile 1 Ocak 2017 arasındaki döneme ait ödenmemiş GSS prim borçlarının silinmesi öngörülüyor. Yaklaşık 1 milyon vatandaşın 4 milyar lirayı bulan borcunun, gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte silinmesi hedefleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklifin TBMM'de kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
